تحلیل اقتصادیکارآفرینی

دخالت دولت، آری یا خیر؟

بوسیله ۱۳۹۷/۰۶/۲۴ بدون نظر

در علم اقتصاد ورود و دخالت دولت را فقط در هنگام شکست

بازار مناسب می دانند. یعنی حاتی که بازار رقابتی نتواند به تعادل برسد یا تعادل نامناسبی شکل دهد. ولی در کشور ما این اصل همواره کمرنگ بوده. بطوریکه بعد انقلاب با بیرون راندن بخش خصوصی، چه از طریق تصرف اموال و چه با گذاشتن قوانین سخت، سعی بر کنترل همه چیز توسط دولت بوده است. اما با قانون خصوصی سازی حرکتی جهت کاهش تصرفات دولت شد که به علت نبود سرمایه دار واقعی، شرکت های خصولتی ایجاد گشتند.

ساخت بنگاه های جدید اقتصادی نیز متفاوت از دنیا در ایران پیاده می شود. در دنیا شرکت ها با سرمایه اندک شروع می شوند و با گذشت زمان و میزان نوآوری و کیفیت و … شان بزرگتر می شوند. ولی در ایران شرکت های بزرگ از ابتدا بزرگ هستند و در همان وضع هم می مانند. یعنی با سرمایه یا پشتوانه دولتی بنگاه ایجاد می شود و با شیب آرامی مسیر خود را باز می کنند.

اما در مقابل، در سال های اخیر سبک شرکت های استارتاپی جای خوبی در بازار ایران یافته اند. جوانان با محوریت ایده و مهارت دور هم جمع می شوند تا نیازی را که شناسایی کرده اند را برطرف کنند. حال چگونه می توان به آنها کمک نمود؟ ثبات! چه ثبات وضعیت اقتصادی چه ثبات قانون گذاری. استارتاپ ها را باید همچون جویبار هایی پنداشت که روی هر سطحی جاری شوند، مسیر خود را خواهند یافت. البته به شرطی که مسیر مدام تغییر نکند و باعث هرز رفتن همان اندک قوایش شود. اگر هر میزان هم اوضاع اقتصادی نابسامان باشد، ولی در همان حال بماند، یعنی قوانین، تعرفه ها و جهت گیری ها را مدام تغییر ندهد. مگر غیر از این است که افراد با دیدن بعضی محدودیت های سیاسی به آن حوزه ها وارد نمی شوند و با عدم اتلاف منابع خود، ایده های ممکن را اجرایی می سازند. حال چرا همه ی قوانین اینگونه نباشد؟ نیازی نیست همه ی سیاست گذاری ها جهش کوتاه مدت خاصی به شرکت ها بدهند، همین که ثابت باشند کافی است و دیگر شکست بازار پیش نمی آید که نیاز به حضور دولت باشد.

اقتصاد نفت محورمان است که این نوسانات بی فایده را پوشش می دهد و کمی اتلاف منابع مالی و انسانی را پنهان می کند. وقتی ما سرانه ی تولید ناخالص ملی بددون نفت مان چندین سال است تغییری نکرده، یعنی پیشرفت اقتصادی نداشته ایم و فقط با فروش منابع زنده مانده ایم! اگر نفت محور نبودیم مجبور به تعامل بهتر با دنیا بوده و از علم کالا های نهایی پیچیده تری بسازیم تا ارزش افزوده بهتری داشته باشیم و کمی از ضرر یارانه های سیاه بکاهیم و با بهره گیری از آنها منابع و مزایای رقابتی خود را بطور غیر مستقیم و با ارزش افزوده بیشتری صادر کنیم. کاری که شرکت های نوپا بستری مناسب برای آن دارند. فضایی که می توان دانش آموختگان دانشگاهی که با یارانه غیر مستقیم دولت حداقل ۱۶ سال تحصیل کرده اند را در بستر مالیاتی کم و … در جهت ساخت بستر دانش بنیان با ارزش افزوده ی بالای ضد تحریم بکار گرفت.

نیرو های متخصص، سرمایه گذاران، شتابدهنده ها و… اگر بستر را با ثبات ببینند، به جای فعالیت های کوتاه مدت اقتصادی همچون سوداگری، به برنامه های بلند مدت روی می آورند و تمام منابع ممکن را به آرامی طوری مصرف می کنند تا هم از ثبات اقتصادی بهره ببرند هم به بهبود آن کمک کنند. با این کار است که نقدینگی زیاد بطور جهت داری از دست مردم جمع شده و رفتار ناخودآگاه جمعی از فرد گرایی به جمع گرایی گرایش پیدا می کند.

حال تا روزی که بتوان به آن ثبات رسید، استارتاپ ها از آسیب پذیری کمترشان نسبت به بحران و تورم استفاده می کنند و پایه های خود را می سازند و تقویت می کنند، تا در صورت بهبود شرایط بتوانند علم تمایز ایده خود را در سطح جهانی برافراشته کنند.

محمدحسین توانگر

نویسنده محمدحسین توانگر

نوشته های بیشتر از محمدحسین توانگر

نظرتان را بگویید