عنصر سری : ریزتعامل‌ها

به احتمال زیاد شما هم روز خود را با یک ریزتعامل آغاز کرده‌اید. با خاموش کردن آلارم گوشی در اول صبح، شما در یک لحظه با رابط کاربری گوشی‌تان تعامل داشته‌اید.
شما هر روز در چنین مواردی با تجهیزات مختلف کار می‌کنید. هر کدام از این موارد یک ریزتعامل هستند و به قدری کوچک و ناچیزند که شاید حتی به آن فکر نکرده باشید. و همین حقیقت ساده موجب کاربردی بودن آنها شده است.
برای طراحان، نامحسوس بودن ریزتعامل‌ها به اندازه‌ی طراحی آنها اهمیت دارد. شما باید چیزی را ایجاد کنید که حسی انسانی داشته باشد، کار مشخصی را انجام دهد و زندگی را برای کاربر آسان‌تر کند. همچنین، باید روی طرحی تمرکز کنید که بتواند در محیط‌های مختلف کار کند و نیازی به هیچ نوع آموزش یا توضیح اضافه به کاربر نداشته باشد.
همه طراحان باید یاد بگیرند که چطور لحظاتی منحصربفرد را رقم بزنند. در این مقاله خواهیم دید که چطور می‌توانیم این کار را انجام دهیم.

ریزتعامل چیست؟

هر تعامل با تجهیزات الکترونیکی که کار ساده و مشخصی را انجام دهد، ریزتعامل نام دارد. ریزتعامل‌ها در همه‌جا حضور دارند؛ از خاموش و روشن کردن دستگاه‌ها گرفته تا رفتن به آهنگ بعدی در موزیک پلیر، لینک دادن به یک مطلب در شبکه‌های اجتماعی یا پاسخ دادن به پیامک. بیشتر این تعاملات، چیزهایی هستند که کاربرها به ندرت راجع به نحوه‌ی کار یا ظاهر آنها فکر می‌کنند (البته تا وقتی که بدون مشکل کار کنند).

ریزتعامل‌ها به شما کمک می‌کنند تا کارهای مختلفی را انجام دهید:

  • ارسال وضعیت یا بازخورد
  • مشاهده‌ی نتیجه‌ی یک عملکرد
  • کمک به کاربر برای انجام عملی خاص
    پس در عمل، ریزتعامل‌ها شامل لحظات یا اقداماتی برای اجزاء مختلف هستند. لحظه‌ای درنگ کرده و راجع به تمامی ریزتعامل‌هایی که در طول روز با آنها سروکار دارید فکر کنید. ریزتعامل‌هایی مانند:
  • خاموش و روشن کردن وسایل
  • نوشتن دیدگاه در شبکه های اجتماعی
  • تغییر تنظیمات تلفن همراه
  • نگاه کردن به نوتیفیکیشن و پیام‌ها
  • کشیدن انگشت دست به سمت پایین روی صفحه‌ی گوشی برای رفرش شدن محتوا
  • تعامل با داده‌ها مانند چک کردن وضعیت آب‌وهوا
  • انجام هر نوع وظیفه ساده
  • متصل کردن دستگاه‌های مختلف به یکدیگر؛ مانند متصل کردن چند رایانه برای انجام یک بازی یا وصل کردن پرینتر به لپ‌تاپ
  • به اشتراک گذاشتن یا لایک کردن عکس یا ویدئو در سایت یا اپلیکیشن
  • هر کدام از این انواع تعاملات، کاربرها را به طراحی انسان‌محورتر هدایت می‌کند. مفهوم انسانی‌تر کردن تجهیزات یکی از عناصر کلیدی در اقتباس و کاربردپذیری آنهاست.

چهار عنصر موجود در ریزتعامل‌ها

یکی از مهم‌ترین آثاری که در حوزه‌ی ریزتعامل‌ها منتشر شده، کتاب ریزتعامل اثر دن سافر است. سافر مدیر بخش طراحی تعاملی در اسمارت دیزاین Smart Design است و در یکی از مقاله‌های بسیار عالی خود، در مورد چهار عنصری که در هر ریزتعامل وجود دارند صحبت کرده است.

• ماشه (trigger): عملی را شروع می‌کند.
• قواعد (rules): اتفاقی که در تعامل رخ می‌دهد.
• بازخورد (feedback): وقتی می‌فهمیم که چه اتفاقی افتاده.
• حلقه‌ها و حالت‌ها (loops & modes): در مرحله‌ی بعد چه اتفاقی می‌افتد.

تمامی تعاملات برای ایجاد یک چرخه‌ی فعالیت به این چهار عنصر نیاز دارند. سافر معتقد است که اکثر افراد تا وقتی که مشکلی در این چرخه پیش نیاید، حتی راجع به ریزتعامل‌ها فکر هم نمی‌کنند.

طراحی هدفمند جزئیات

طراحی ریزتعامل‌ها شاید برای بعضی از افراد سخت یا حتی کسل‌کننده باشد. عناصر طراحی آنقدر کوچک‌اند و سریع اتفاق می‌افتند که ممکن است طراحان جزئیات مربوط به آنها را به راحتی فراموش کنند. ریزتعامل‌ها اهمیت بسیار زیادی دارند. این‌ها جزئیاتی هستند که موجب می‌شوند کاربرها احساس عشق یا نفرت نسبت به یک اپلیکیشن یا سایت داشته باشند. کاربردپذیری ساده و فوق‌العاده‌ی یک اپلیکیشن آلارم یا آب‌وهوا موجب می‌شود که آن را به برنامه‌های مشابه ترجیح دهید. و یک نفر باید آن را طراحی کرده باشد.

زمانی که نوبت به طراحی جزئیات بصری این عناصر رسید، این نکات را به یاد داشته باشید:

• ریزتعامل‌ها باید بعد از استفاده‌های مکرر باز هم جذاب باشند. چیزی که بعد از اولین استفاده، سرگرم‌کننده و عجیب به نظر می‌رسد ممکن است بعد از صد بار استفاده آزاردهنده شود. نسبت به طراحی‌های عجیب یا حقه‌ها هشیار باشید.
• قواعد ساده. تایپوگرافی ساده، زبان ساده، رنگ‌های ساده و طراحی ساده. طراحی را پیچیده‌تر از عملی که قرار است انجام دهد نکنید.
• به هر یک از ریزتعامل‌ها یک صدای انسانی بدهید. متن مورد استفاده باید شبیه به سبک گفتاری مردم باشد، نه شبیه به یک ماشین نداشته باشید. برای مثال، آیکون متحرکی که در هنگام باز شدن برنامه‌ها در مک‌بوک نمایش داده می‌شود را در نظر بگیرید. این آیکون با انیمیشنی ساده به شما می‌گوید که برنامه در حال پاسخ دادن است اما مزاحم کار شما هم نمی‌شود.
• با سایر عناصر هماهنگی بصری ایجاد کنید. اگر اپلیکیشن شما دارای تم آبی‌رنگ است، ریزتعامل‌ها نیز باید از همان رنگ‌ها استفاده کنند تا اینکه کاربرها بتوانند ارتباطی را بین این عنصر و طراحی اپلیکیشن مادر برقرار کنند.
• بیش از حد به آن فکر نکنید. وسواس بیش از حد در طراحی یک ریزتعامل می‌تواند مهلک باشد. سادگی نوتیفیکیشن پیامک را در نظر بگیرید؛ برای تأثیرگذاری کافی است نمایشی ساده روی صفحه داشته و حاوی اطلاعات کافی باشد – پیامک از طرف چه کسی است، محتوای آن چیست و چطور می‌توان به آن پاسخ داد.
• هر یک از جزئیات را با دقت طراحی کنید. کوچک بودن ریزتعامل‌ها باعث می‌شود که طراحی هر یک از عناصر آنها از اهمیت بالایی برخوردار باشد. مطمئن شوید که قبل از اجرایی کردن اپلیکیشن یا سایت، تمامی جزئیات در حد عالی باشند.
• راجع به انطباق‌های بعدی یا نحوه‌ی عملکرد ریزتعامل‌ها بیشتر فکر کنید. آیا هر دفعه و برای هر کاربر اتفاق یکسانی رخ می‌دهد؟ یا به مرور زمان تغییراتی در ریزتعامل‌ اعمال می‌شود؟ (مثلاً اینکه بعد از هر بار فشردن دکمه‌ی snooze، آلارم با صدای بلندتری نواخته شود) این جزئیات هوشمندانه هستند که فارغ از تمامی عناصر دیگر موجب به وجود آمدن بهترین ریزتعامل‌ها می‌شوند.

این تعاملات می‌تواند تصمیم استفاده یا عدم استفاده‌ی کاربر از اپلیکشین یا وب‌سایت را نهایی کنند. اگر کار ضعیفی در این زمینه ارائه داده باشید، ممکن است کاربرها از اپلیکشین شما کوچ کنند و هرگز برنگردند.

ریزتعامل‌ها در عمل:

از آنجایی که ریزتعامل‌ها همه جا هستند، گوگل تلاش بسیار زیادی برای معرفی ایده‌هایی به منظور طراحی بهتر ریزتعامل‌ها می‌کند. در سند متریال دیزاین، تعاملات کوچک به این صورت توضیح داده شده اند:

“تعامل اجباری باعث تشویق بیشتر به جستجوی یک برنامه با ایجاد واکنش به موقع، منطقی و لذت‌بخش برای صفحه ی ورودی کاربر می‌شود. هر تعاملی که با فکر انجام می‌شود ، شاید وسواسی باشد اما هیچوقت گیج کننده نیست. اگر به صفحه ی مانیتور دست بزنم چه اتفاقی می افتد؟ به این آیکون چطور؟“

همه چیز به خواسته‌ی کاربر بستگی دارد. راهنمایی ها – مخصوصا در بخش حرکت صحیح – به شما در مجازی سازی و ایجاد انیمیشین هایی که واقعی به نظر می آیند، کمک می‌کند. از آنجایی که همه‌ی ریزتعامل‌ها دارای حرکت هسنتد، با این مسئله به طور مداوم سر و کار داریم. سعی کنید به یک ریزتعامل در یک دستگاه اشاره کنید که عنصر پویایی نداشته باشد. (مطمئنا چالش برانگیز خواهد بود.)
ساعت اپل یک دستگاه دیگر است که در آن تقریبا هر تعامل، نمونه ای از یک ریز تعامل است زیرا دستگاه برای اطلاعیه های منحصر به فردی طراحی شده است. اگر چه، همانطور که LukeW اشاره می کند، تعاملات همیشه به بهتری شکل ممکن کار نمی‌کنند و می توانند بهتر باشند.

با این حال، هر برنامه دارای ویژگی های طراحی است که به کاربر یک بیت اطلاعات بر روی صفحه، نمایش می‌دهد و یک فرصت برای تعامل فراهم می‌کند. این فقط در مورد دستگاه اپل درست نیست، حتی همه دستگاه هایی که دارای صفحه نمایش کوچک هستند، از جمله ساعت، پخش کننده موسیقی و حتی ردیاب تناسب اندام را نیز شامل می‌شود.

نتیجه گیری:

ریزتعامل‌ها بخش مهمی از هر پروژه ی طراحی دیجیتال هستند. اگر وبسایت یا نرم افزار موبایلی طراحی کنید که بعضی از عناصر یا لحظه ها که کاربر نیاز دارد با آن تعامل داشته باشد را نداشته باشد ممکن است به مشکلات زیادی بر بخورید. کلید اصلیِ ایجاد لحظاتی نامرئی و کاملا عملی برای کاربر، در جزئیات قرار دارد. با احتیاط طراحی کنید. درباره ی اینکه مردم چگونه با دستگاهشان کار کرده و از آن استفاده میکنند فکر کنید و الگوهای معمول رفتار انسان‌ها را حین طراحی این بخش های کوچک در گوشه ذهنتان داشته باشید و بیش از حد وسواس به خرج ندهید.


قسمت های دیگر این کتاب:

قسمت اول: سخنی کوتاه در طراحی تعاملی : اهمیت متن ! (بخش اول) را بخوانید.

قسمت دوم: سخنی کوتاه در طراحی تعاملی : اهمیت متن ! (بخش دوم) را بخوانید.

قسمت سوم: فضای خالی در طراحی تعاملی : به کارگیری قدرت پنهان «هیچ‌چیز»! را بخوانید. 

قسمت چهارم: فضای فعال و غیرفعال (Active & Passive) را بخوانید.

قسمت پنجم: جذابیت در طراحی تعاملی: ایجاد عشق در نگاه اول! را بخوانید.

قسمت ششم: فراتر از بعد فیزیکی: ارتباط احساسی جلوه های بصری را بخوانید.

قسمت هفتم: عنصر سری : ریزتعامل‌ها را بخوانید.

قسمت هشتم: ۵ راز روانشناختی برای طراحی تعاملی پایدار را بخوانید.

قسمت نهم: لذت در طراحی تعاملی (موشکافی چند مثال مهم) (بخش اول) را بخوانید.

قسمت دهم: لذت در طراحی تعاملی (موشکافی چند مثال مهم)(بخش دوم) را بخوانید.

نظرتان را بگویید