وقتی وارد حوزه UI/UX شدم و به شکل خودآموز شروع به یادگیری مفاهیم اولیه طراحی رابط کاربری و تجربه کاربری کردم، وقت زیادی رو صرف پیدا کردن منابع و محتوای صحیح فارسی کردم. نتیجه کارم به چند مقاله‌ي کاملا یکسان که ترجمه مقالات به نسبت قدیمی این حوزه بودند منجر شد. دور محتواهای فارسی رو خط کشیدم و شروع به خواندن مقالات و کتاب‌های جدید این حیطه اما به زبان انگلیسی کردم. اخیرا با کمک چند نفر از طراحان تازه‌کار و با انگیزه حوزه طراحی رابط کاربری و تجربه کاربری تصمیم گرفتیم این کتاب‌ها و منابع را ترجمه و تا بخشی بومی سازی کنیم. یکی از کتاب هایی که آماده کردیم، ترجمه ی جلد اول کتاب Interaction Design Unlocked از سری کتابهای اینترنتی UXPin هست. قصد داریم به طور مرتب هر بخش این کتاب رو در پست‌های جداگانه برای علاقه‌مندان این حوزه منتشر کنیم. از حسین امینی، هانیه باقری، سعید حسینی، حسنا سلیمی و کیمیا فضلعلی برای تلاش و همتی که در این کار قرار دادند،‌ پیشاپیش قدردانی می‌کنم. از نظرات سازنده همه طراحان برای بهبود و توسعه‌ی این کار استقبال می‌کنیم.

سخنی کوتاه در طراحی تعاملی : اهمیت متن ! (بخش اول)

برای شروع با بررسی یک فعالیت انسانی که در طراحی تعاملی خیلی به آن توجه نمی‌شود شروع می‌کنیم. قبول کنید یا نه، اغلب کلمات در یک صفحه، مهمترین عناصر طراحی تعاملی هستند.زبان چیزی است که انسان را از سایر جانوران جدا می‌کند. کاربران به صورت طبیعی کلمات را بررسی می‌کنند، که این امر موجب می‌شود متن منتشر شده، یکی از طبیعی ترین راه ها برای تحت تاثیر قرار دادن رفتار باشد. متن درست نوشته شده در تایپوگرافی صحیح خود، به طراحی احساس تعامل بیشتری می‌دهد.

دلیل این که تنبل های سه انگشتی به دنیا حکم رانی نمی‌کنند این است که می‌توانیم توسط کلمات سریع تر ارتباط برقرار کنیم.

زبان چیزی است که گونه ی ما را متمایز می‌کند اما از ان جایی که زبان یک ابزار چند وجهی و پیچیده است، همان اندازه که به ما کمک می‌کند، می‌تواند ضربه بزند. کلماتی که در متن های رابط کاربری خود انتخاب می‌کنیم، حتی اگر به نظرمان پیامشان بی معنی به نظر برسند، به طور مستقیم بر روی برداشت کاربران از برند و محصول ما تأثیر می‌گذارد. به ویژه این که تنها حدود ۱۰ ثانیه طول می‌کشد تا کاربران تصمیم بگیریند که می‌خواهند در سایت باقی بمانند یا نه.

یک متن را می‌توان به یک سخنران ساکت و قدرتمند تشبیه کرد. در قسمت اول ، ما کاربردهای مختلف متن را در یک طراحی تعاملی بررسی خواهیم کرد.

چرا متن در طراحی تعاملی ضروری است؟

متنی که در رابط کاربری استفاده می‌کنیم در واقع دیالوگ بین محصول و کاربر ماست. واژه ها اولین بُعد طراحی تعامل هستند، به دنبال آن تصاویر، فضا، زمان و رفتار به عنوام ابعاد دیگر ظاهر می‌شوند.

درست شبیه رفتار ما در زندگی روزمره ، کلمات ما و نحوه استفاده از آنها، شخصیت ما را در طراحی نشان می دهند. این “شخصیت” کلمات، صدا و تن طراحی را همانند تصاویر، سلسله مراتب بصری، رنگ ها، آیکون ها و انیمیشن ها ایجاد می‌کند. لحن متنی که در رابط کاربری استفاده می‌کنیم، زمینه تعاملات را مشخص می‌کند. پس از چند کلمه، کاربر قادر خواهد بود تا میزان ‌جدی یا غیر جدی بودن متن را تعیین کند، چه محصول دنبال آن باشد یا نه. حتی از روی متن، کاربر می‌تواند کیفیت کلی شرکت را ارزیابی کند.

واژه ها نیز خود باعت ایجاد تعامل می‌شوند. آنها تصاویر ذهنی را شکل می‌دهند، ارتباطات عاطفی ایجاد می‌‌کنند و گام بعدی را در سایت پیشنهاد می‌دهند.

برای مثال، در صفحه اصلی آژانس طراحی آلمانی Dunckel-feld، کلمات ”سریع و کمیاب” همراه با پس زمینه مسحور کننده از زندگی شترها در یک صحرا مفهومی را که می‌خواهد به کاربر برساند را تکمیل می‌کند. اثر ویدیوئی و متن تبلیغی مناسب، باعث می‌شود به کاربر این حس القا شود که این آژانس تبلیغاتی‌ است که می‌تواند زیبایی‌های موجود در لحظات مختلف را تشخیص بدهد و احتمالا آن‌ها را داخل آثارش به کار ببرد. حالا تصور کنید که اگر به جای این متن، تیتر آن چیزی شبیه به «ایده‌های بهتر در امروز» بود، طراحی چطور به نظر می‌رسید. احساس شگفت انگیز آن از بین می‌رفت و ویدئو موجود در پس زمینه بی معنی به نظر می‌رسید.

مهم نیست که پیام شما پیچیده باشد یا رُک، از کلمات سخت استفاده کنید یا ساده، مختصر بنویسید یا سنگین و ادبی. چیزی که اهمیت دارد این است که لحن شما با طراحی بصری شما سازگار باشد. این چیزی است که افراد را به تعامل با طراحی سوق می‌دهد.

تغییرپذیری و تنوع زمینه

با در نظر گرفتن نکته بالا، میتوانیم یک قدم پا را فراتر گذاشته و بگوییم که زمینه و ظرفی که محصول شما را در بر می‌گیرد، بهترین لحن است و می‌تواند دیگر انتخاب های زبانی را تعیین کند. قانون طلایی این است که هیچ قانونی به تنهایی در تمامی شرایط صادق نیست. اما زمینه های یکسان، به طور معمول روشهای موفقیت یکسانی هم دارند. وقتی که زمینه را بررسی میکنید دو موضوع وجود دارد که میتوانید روی آنها تمرکز کنید :

۱. رسانه یا مدیوم

 اپلیکیشن یا وبسایت؟ صفحه اصلی یا درباره ما؟ محتوای انتخاب شده یا پاپ آپ؟ در هر یک از موارد بالا کاربران انتظارات متفاوتی دارند و برای رسیدن به بهترین نتایج، محتوای شما باید متناسب با شرایط اصلاح شود.

۲. مخاطب

چه کسی متن شما را مطالعه می‌کند؟ چه هدفِ شما طراحی یک وبسایت تجاری باشد چه تصحیح یک نمایشنامه باستانی یونانی، هدف‌قراردادن مخاطب مخصوص یک فعالیت، همیشه یکی از اصول ارتباطات بوده است. قوانین یک رسانه خاص چیزی است که مورد اتفاق نظر عموم است. برای مثال شما نباید در یک دکمه که قرار است برای رسیدن به هدفی خاص روی آن کلیک شود یک پاراگراف متن بگذارید. اگر از قبل چیزی را نمی‌دانید می‌توانید با بررسی نمونه های متفاوت قبلی آن را بفهمید.

نوشتن برای یک مخاطب خاص، در واقع یکی از دشوارترین مهارت ها برای یادگیری است. در وهله اول، یکی از عناصر کلیدی که باید بدانید این است که مخاطبان شما چه کسانی هستند؟ برای شروع می‌توان از روش جمعیت شناسی استفاده کرد: با بررسی سن، جنس، قومیت، وضعیت اجتماعی/اقتصادی، سطح تحصیلات و …  میتوان ویژگی های شخصیتی متفاوت مخاطبان را به دست آورد. آیا کاربران هدف، اکثرا بی حوصله هستند و عجله دارند به هدف خود برسند؟ اگر چنین است، بلوک های کوتاه تر و ساده تر از فصاحت و متن های طولانی بهتر است. آیا خوانندگان مشتاق و پر حوصله هستند؟ اگر این چنین است، می‌توانید منظور خود را با پاراگراف های طولانی با شیوه داستانی بیان کنید. کشف این ویژگی های شخصیتی بسیار دشوار است، بنابراین توصیه ما این است که در قسمت تحقیقات کاربر عمیق شوید. چاپ کردن شخصیت کاربران و چسباندن آن‌ها بر روی دیوار، ما را قادر به دیدن صفات شخصیتی و الگوهای رفتاری می‌کند، و استراتژیتان را تا حد زیادی مشخص می‌کند.

داشتن توانایی جمعیت شناسی، شناخت صفات شخصیتی و الگوهای رفتاری مختلف موجب صرفه‌جویی در وقت در طول روند طراحی می شود. 

در قسمت بعد درباره‌ی شکل های مختلف متن به طور مفصل صحبت می‌کنیم.


قسمت های دیگر این کتاب:

قسمت اول: سخنی کوتاه در طراحی تعاملی : اهمیت متن ! (بخش اول) را بخوانید.

قسمت دوم: سخنی کوتاه در طراحی تعاملی : اهمیت متن ! (بخش دوم) را بخوانید.

قسمت سوم: فضای خالی در طراحی تعاملی : به کارگیری قدرت پنهان «هیچ‌چیز»! را بخوانید. 

قسمت چهارم: فضای فعال و غیرفعال (Active & Passive) را بخوانید.

قسمت پنجم: جذابیت در طراحی تعاملی: ایجاد عشق در نگاه اول! را بخوانید.

قسمت ششم: فراتر از بعد فیزیکی: ارتباط احساسی جلوه های بصری را بخوانید.

قسمت هفتم: عنصر سری : ریزتعامل‌ها را بخوانید.

قسمت هشتم: ۵ راز روانشناختی برای طراحی تعاملی پایدار را بخوانید.

قسمت نهم: لذت در طراحی تعاملی (موشکافی چند مثال مهم) (بخش اول) را بخوانید.

قسمت دهم: لذت در طراحی تعاملی (موشکافی چند مثال مهم)(بخش دوم) را بخوانید.